Εξιστορώντας και καταγράφοντας την τέχνη της ξερολιθιάς
ΜΥΚΟΝΟΣ

Εξιστορώντας και καταγράφοντας την τέχνη της ξερολιθιάς

ΦΟΡΕΑΣ

Κοινωφελής Δημοτική Επιχείρηση Περιβάλλοντος Παιδείας και Ανάπτυξης Μυκόνου (ΚΔΕΠΠΑΜ)

ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

1 Ιουνίου 2023 - 1 Ιουνίου 2024 (12 μήνες)

Οι ξερολιθιές, γνωστές και ως «πεζούλες» δομούνται «εν ξηρώ» και εντοπίζονται στα ζωνικά εδάφη του οικισμού, από την αρχή δημιουργίας του οικισμού. Εξυπηρετούν τη συγκράτηση του νερού και καθορίζουν ιδιοκτησιακά όρια οικοπέδων. Οι ξερολιθιές στη Μύκονο, βρίσκονται στην πλειονότητα τους σε μέτρια κατάσταση καθώς δεν χρησιμοποιούνται συχνά, λόγω της σταδιακής εγκατάλειψης των καλλιεργειών. Αυτή η σταδιακή εγκατάλειψη οδήγησε και στη μειωμένη μεταβίβαση της γνώσης κατασκευής από γενιά σε γενιά.

Το χρηματοδοτούμενο πρόγραμμα αφορά τη δημιουργία μιας ιστοσελίδας, ενός διαδικτυακού ψηφιακού αποθετηρίου με την καταγραφή παλαιών μαστόρων και τεχνικών δόμησης της ξερολιθιάς και ενός «πιλοτικού» εργαστηρίου ξερολιθιάς, για τη διάσωση και μεταβίβαση στις επόμενες γενιές αυτού του στοιχείου του άυλου πολιτισμού του νησιού.

Κύριος στόχος του προγράμματος είναι να δημιουργήσει μια ανοιχτή και συνεχώς τροφοδοτούμενη ιστοσελίδα καταγραφής των ξερολιθιών και του παραδοσιακού τρόπου δόμησής τους, συνδυάζοντας παλαιότερο αρχειακό υλικό (φωτογραφίες, αρχεία, σκίτσα), αλλά και καταγράφοντας τους εναπομείναντες μαστόρους (βίντεο, μαγνητοφώνηση). Δευτερευόντως, θα πραγματοποιηθεί η διοργάνωση ενός πιλοτικού “σχολείου ξερολιθιάς” με τη συμμετοχή παραδοσιακών μαστόρων και νέων τεχνητών. Το πρόγραμμα υλοποιείται σε συνεργασία με το Σπουδαστήριο Πολεοδομικών Ερευνών του ΕΜΠ, και ακολουθεί τα παρακάτω στάδια υλοποίησης:

  1. Αναζήτηση και επιλογή παλαιών μαστόρων και άλλων παλιών Μυκονιατών που μπορούν να συνδράμουν με τη γνώση τους, για τους παραδοσιακούς τρόπους δόμησης.

  2. Οργάνωση σειράς συζητήσεων/ συνεντεύξεων για την καταγραφή της εμπειρίας τους και της συσσωρευμένης γνώσης τους.

  3. Συστηματική ηχογράφηση/ βιντεοσκόπηση από επιστήμονες του πολιτισμού και της αρχιτεκτονικής, καθώς και βιντεοσκόπηση των τεχνικών και εν γένει του τρόπου δόμησης από εξειδικευμένο προσωπικό.

  4. Αποδελτίωση και επεξεργασία του παραπάνω υλικού και εξαγωγή συμπερασμάτων.

  5. Επιλογή ενδεικτικών αξιόλογων περιπτώσεων ξερολιθιών που παρουσιάζουν ενδιαφέρον/ επίσκεψη/ φωτογραφική τεκμηρίωση/ ανάλυση/ σχολιασμός.

  6. Έρευνα και σταχυολόγηση πηγών σχετικών με το θέμα των ξερολιθιών, καλών πρακτικών.

  7. Δημιουργία ιστοσελίδας και τροφοδότησή της με το παραπάνω υλικό.

  8. Διοργάνωση πιλοτικού «σχολείου ξερολιθιάς» με τη συμμετοχή παραδοσιακών μαστόρων και νέων τεχνητών, καθώς και δημόσια παρουσίαση του όλου έργου.