Παραδοσιακές πρακτικές διαχείρισης νερού στον κεντρικό ορεινό όγκο της Άνδρου: Δράσεις καταγραφής, διαφύλαξης ερμηνείας & ανάδειξης
ΑΝΔΡΟΣ

Παραδοσιακές πρακτικές διαχείρισης νερού στον κεντρικό ορεινό όγκο της Άνδρου: Δράσεις καταγραφής, διαφύλαξης ερμηνείας & ανάδειξης

ΦΟΡΕΑΣ

Ερευνητικό Κέντρο Άνδρου (ΕΚΑ)

ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Μάιος 2023 - Απρίλιος 2024 (12 μήνες)

Η αφθονία νερού είναι ένα στοιχείο της Άνδρου που δεν χαρακτηρίζει και τα υπόλοιπα Κυκλαδονήσια.

Η διαχείριση των επιφανειακών υδάτων στην Άνδρο αποτελεί μια πατροπαράδοτη τελετουργική διαδικασία, μια εθιμική πρακτική, η οποία φαίνεται να μεταλαμπαδεύεται από γενεά σε γενεά συνδεόμενη με την ιδιοκτησία. Καταγράφονται, αλλά και ασκούνται έως τις μέρες μας στην Άνδρο τα λεγόμενα δικαιώματα νερού.

Η κλιματική αλλαγή καθιστά το νερό πολυτιμότερο πόρο από ποτέ και τα τελευταία χρόνια οι περιορισμένες βροχοπτώσεις και οι αυξημένες θερμοκρασίες δείχνουν τους σημαντικούς κινδύνους της έλλειψης νερού, με αυξημένες πυρκαγιές, αλλά και τον θάνατο αρκετών ανθεκτικών δένδρων ακόμη και σε ορεινές περιοχές του νησιού.

Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, είναι ζωτικής σημασίας να μελετηθεί, να τεκμηριωθεί και να επικοινωνηθεί δημιουργικά σε ποικίλα κοινά ο υδατικός πλούτος της Άνδρου, πολύτιμος διαχρονικός πόρος, αλλά και οι πατροπαράδοτες πρακτικές διαχείρισής του.

Η υλοποίηση της παραπάνω δράσης θα περιλαμβάνει:

  1. Την επιτόπια έρευνα πεδίου στον κεντρικό ορεινό όγκο, την ψηφιακή καταγραφή όλων των κεντρικών πηγών νερού, ελέγχοντας τις καταγραφές των χαρτών της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού, φωτογραφική τεκμηρίωση, τυπολόγηση των σημείων νερού και ενδεικτική μέτρηση παροχής νερού ανά πηγή.

  2. Την ιστορική έρευνα από αρχειακό υλικό και λήψη μαρτυριών προκειμένου για την τεκμηρίωση των πρακτικών διαχείρισης νερού από τους λεγόμενους ποτιστάδες της Άνδρου, συλλέγοντας πληροφορίες από αρχεία των κοινοτήτων κι επιχειρώντας μια ολοκληρωμένη καταγραφή, αποτύπωση και μελέτη για το σοφό και πολυσχιδές αυτό σύστημα διαχείρισης του υδατικού πλούτου του νησιού.

  3. Αξιοποιώντας την ιστορική έρευνα και την έρευνα πεδίου, τη σύνταξη και υποβολή φακέλου για εγγραφή της πρακτικής διαχείρισης νερού στην Άνδρο, ως στοιχείο στον Εθνικό Κατάλογο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

  4. Τη δημιουργία ψηφιακής ξενάγησης αξιοποιώντας τις αρχές της ερμηνείας (heritage interpretation), προκειμένου για την επικοινωνία του υδατικού πλούτου της Άνδρου και της σημασίας διατήρησής του για το παρόν του νησιού, σε κατοίκους και επισκέπτες, καλλιεργώντας περιβαλλοντική συνείδηση και εμπλουτίζοντας ταυτόχρονα το τουριστικό “προϊόν” της Άνδρου.